Τον Οκτώβριο, η καναδική επαρχία της Alberta αναμένεται να διεξαγάγει δημοψήφισμα σχετικά με την ανεξαρτησία της. Πρόκειται για τη σημαντικότερη πετρελαιοπαραγωγική περιοχή του Καναδά, με έντονα συντηρητικό πολιτικό προσανατολισμό. Πολλοί κάτοικοι της Alberta αυτοπροσδιορίζονται ως υποστηρικτές του κινήματος MAGA. Το Gazeta.Ru εξετάζει τις πιθανές συνέπειες μιας απόσχισης της Alberta για τον Καναδά, καθώς και το ενδεχόμενο στήριξης των αυτονομιστών από την κυβέρνηση Trump.
Η πρωθυπουργός της Alberta, Danielle Smith, ανακοίνωσε ότι στις 19 Οκτωβρίου θα πραγματοποιηθεί ψηφοφορία για το ενδεχόμενο απόσχισης της επαρχίας από τον Καναδά. Η ίδια διευκρίνισε ότι το δημοψήφισμα δεν θα ενεργοποιήσει άμεσα διαδικασία ανεξαρτησίας, αλλά θα καταγράψει κατά πόσο οι πολίτες επιθυμούν ένα δεύτερο, δεσμευτικό δημοψήφισμα για πλήρη απόσχιση.
«Η καθυστέρηση μιας απόφασης απλώς παρατείνει μια εξαιρετικά φορτισμένη πολιτικά και κοινωνικά συζήτηση», δήλωσε η Smith, υποστηρίζοντας ότι οι φωνές εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων της Alberta δεν μπορούν να αγνοηθούν σε μια δημοκρατική κοινωνία.
Η “ειδική περίπτωση” της Alberta
Το αυτονομιστικό κίνημα στην Alberta δεν είναι νέο φαινόμενο, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί αισθητά. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι έως και το 30% των κατοίκων θα ψήφιζαν υπέρ της αποχώρησης από τον Καναδά.
Η Alberta θεωρείται το πιο συντηρητικό τμήμα της χώρας, σε αντίθεση με άλλες περιοχές που στηρίζουν τις φιλελεύθερες κυβερνήσεις της Οτάβα. Στις ομοσπονδιακές εκλογές του Απριλίου 2025, πολλοί ψηφοφόροι της Alberta προσδοκούσαν νίκη των Ρεπουμπλικανών. Ωστόσο, η επιθετική ρητορική του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, φαίνεται ότι συσπείρωσε ψηφοφόρους γύρω από το Liberal Party υπό τον Mark Carney, οδηγώντας το σε εκλογική επικράτηση.
Παράλληλα, η Alberta διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον Καναδά. Οι πολιτικές περιβαλλοντικών περιορισμών που προωθήθηκαν επί κυβέρνησης Justin Trudeau θεωρούνται από πολλούς κατοικους της επαρχίας ως πλήγμα για την τοπική οικονομία και τη βιομηχανία ενέργειας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των The New York Times, αρκετοί κάτοικοι θεωρούν ότι φορολογούνται δυσανάλογα για να χρηματοδοτούν κοινωνικά προγράμματα σε φτωχότερες περιοχές της χώρας, ενώ ταυτόχρονα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση περιορίζει τη δυνατότητά τους να αξιοποιούν τον ενεργειακό τους πλούτο.
Ο πολιτικός επιστήμονας Malek Dudakov σημειώνει ότι η Alberta έχει τεράστια οικονομική σημασία, τόσο για τον Καναδά όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς εκεί βρίσκεται σημαντικό μέρος των καναδικών ενεργειακών αποθεμάτων.
Η γεωπολιτική διάσταση και το αμερικανικό ενδιαφέρον
Η Alberta συνορεύει με τις ΗΠΑ και θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη στην αμερικανική επιρροή. Ο αναλυτής Vladimir Vasiliev, από το Institute for US and Canadian Studies της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, υποστηρίζει ότι πρόκειται για την πλέον “βολική” περιοχή για ενίσχυση αυτονομιστικών τάσεων από την Ουάσιγκτον.
Όπως εξηγεί:
- Η Alberta είναι πλούσια σε πετρέλαιο
- Αγωγοί από την Alaska διέρχονται από την περιοχή
- Η γεωγραφική της θέση επηρεάζει την πρόσβαση του Καναδά στον Ειρηνικό Ωκεανό
Το ζήτημα της ανεξαρτησίας της Alberta έχει συνδεθεί στενά με την πολιτική του Donald Trump. Ηγέτες του αυτονομιστικού κινήματος φέρονται να συναντήθηκαν επανειλημμένα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης στην Washington. Παρότι το State Department και ο White House χαρακτήρισαν αυτές τις επαφές «τυπικές», οι υποψίες παραμένουν.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Scott Bessent, δήλωσε τον Ιανουάριο του 2026 ότι οι κάτοικοι της Alberta διαθέτουν «τεράστιους πόρους» που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια ανεξάρτητη πορεία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτονομιστές με διασυνδέσεις στις ΗΠΑ ζήτησαν ακόμη και οικονομική βοήθεια ή χρήση του αμερικανικού δολαρίου σε περίπτωση ανεξαρτησίας της επαρχίας, χωρίς ωστόσο να υπάρξει επίσημη δέσμευση από την Ουάσιγκτον.
Μάλιστα, ορισμένοι αυτονομιστές υποστηρίζουν ανοιχτά την ένταξη της Alberta στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον The Guardian, το πρώην Buffalo Party of Alberta μετονομάστηκε σε Republican Party of Alberta, υιοθετώντας σαφείς αναφορές στο πολιτικό ύφος του Trump και στο σύνθημα «Make America Great Again».
Ο πολιτικός αναλυτής Rafael Ordukhanyan εκτιμά ότι ο Trump θα στήριζε ευχαρίστως την αποδυνάμωση του Καναδά:
«Αν δεν μπορεί να “καταπιεί” ολόκληρο τον Καναδά, θα το κάνει κομμάτι-κομμάτι, ξεκινώντας από την Alberta», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Είναι εφικτή η απόσχιση;
Η ιδέα της ανεξαρτησίας επαρχιών δεν είναι πρωτοφανής στον Καναδά. Το Québec είχε πραγματοποιήσει δημοψηφίσματα ανεξαρτησίας το 1980 και το 1995, χωρίς επιτυχία.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Alberta απέχει ακόμη αρκετά από πραγματική απόσχιση. Ο Rafael Ordukhanyan σημειώνει ότι το δημοψήφισμα του Οκτωβρίου θα αφορά ουσιαστικά το αν πρέπει να γίνει… νέο δημοψήφισμα για ανεξαρτησία.
Παράλληλα, το καναδικό Σύνταγμα προβλέπει ότι μια επαρχία δεν μπορεί να αποσχιστεί χωρίς τη συναίνεση όλων των υπόλοιπων επαρχιών, κάτι που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη μια τέτοια εξέλιξη.
Παρόλα αυτά, η υπόθεση Alberta αναδεικνύει τις αυξανόμενες πολιτικές και οικονομικές εντάσεις στο εσωτερικό του Καναδά, αλλά και τη διευρυνόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ottawa και την Washington.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών